READING

Tutorele meu – Gazmend Krasniqi

Tutorele meu – Gazmend Krasniqi

Gazmend Krasniqi

TUTORELE MEU

 

 

Mos më çoni në spital, por në polici!… Sigurisht që jam e gjakosur… Më duhet t’u them atyre të policisë se çfarë më bëri tutori im. Tutorele meu… A jam e huaj? Moldave. Ku më gjeti? A keni hasur në reklama të tilla: Agjencia jonë ndihmon burrat me mend, nga të katër anët e globit, që të takojnë gra moldave! Nëse po kërkoni romancë, miqësi apo martesë me një zonjushë nga Moldavia! Apo: Shikoni Katalogun e grave moldave: ato po ju presin!

A është kjo lule, që ka nxjerrë kokën nga xhepi im, arsyeja që po më shikojnë me urrejtje? Nëse unë e hedh atë, do të kthehemi përsëri te një botë e pafajshme? Është për një burrë… një shqiptar… I hollë, i gjatë… Zëri i tij nuk ngrihet asnjëherë mbi atë të të tjerëve… Në fakt, ai kurrë nuk më ka zgjatur mua një lule. Nuk ishte nga ata burra që u japin lule femrave. Apo kështu i njoha unë shqiptarët!…

Ç’është e vërteta, as unë nuk i kam dhënë ndonjëherë ndonjë lule. E kam fjalën: nuk i kam dhënë kurrë lule në mënyrë publike. Mandej, një lule është jetëshkurtër. Ajo duhet të përfundojë atje ku është nisur. Një grua e di mirë se çfarë po bën kur përkulet të këpusë një lule. Ne gratë e dimë se sa të jemi ne njerëzit, një lule ka probleme me lirinë e vet. Liria që njerëzit i kanë ngritur monument!

Tutorelu meu: dil e aprovo se nuk kam asnjë fjalë të rreme. Përndryshe, nuk ke guxim të përballesh me të vërtetën. Nuk kanë mbetur më nga ata njerëz që përballen me të vërtetën? Ti me armë, unë me lule. Njerëzit duan të shohin teatër. Ata presin prej nesh. Përndryshe kanë të drejtë të zemërohen. Të na shajnë…

Një herë gjeta një libër që fliste për teatrin… E kujtoj, për të thënë se teatri është nga ato gjëra që të jep liri… Kur isha e vogël, shumë kush më kapte për faqesh dhe thoshte: kjo buçkane e vogël një ditë do të bëhet aktore. Kjo mua më tingëllonte si: kur të rritet, kjo çupë do të zhdëpet me akullore. Por filmat ma ngritën mendjen peshë: ishte bukur të bëheshe aktore. Kur mësuesja jonë inskenoi diçka nga lënda e letërsisë, unë kërkova një nga rolet kryesore. Mbaj mend se na thoshte: Teatri ka kuptim vetëm nëse na lejon që të kapërcejmë pamjen tonë stereotipe për botën, ndjenjat tona të rëndomta, zakonet, standardet e gjykimit, jo për hir të asaj se kështu duhet, por që të kemi mundësinë për të përjetuar atë që është e vërtetë, duke na lejuar që të heqim dorë nga bishtnimet, shtirjet tona dhe koracat, për të shpalosur kështu të vërtetën. Përmes tronditjes dhe rrëqethjes, që na bëjnë të hedhim poshtë maskat dhe manierizmat tona të përditshme, ne jemi në gjendje ta dorëzojmë veten te ajo gjë pa emër ku banojnë Dashuria dhe Mëshira. Dashuria dhe Mëshira! Dashuria dhe Mëshira!… O trim i Bjeshkëve të Namuna, merre këtë lule! E kam sjellë nga anë e anës, që të lulëzojë sipër dëborës së përjetshme.

Kush jam unë?! Keni të drejtë që pyesni… Lilia… Thashë, moldave. Mos ju sjellin bezdi vajzat si unë?! Sidomos grave! Doli bukur, me rimë. Më vjen keq që nuk mund të gjej shumë rima në gjuhën tuaj. Do të kishte më shumë muzikë në ato që them. Sepse kështu, çdo gjë që bëj, do t’i ngjante një teatri…

Jeta – jetë, teatri – teatër! Kur isha e re, i ngatërroja keq. Kur e mendoja veten në teatër ëndërroja për jetën, kur isha në jetë ëndërroja për teatrin. Secila jetë njerëzore e meriton teatrin. Mos i besoni ata që u thonë të kundërtën. Kurrë. Unë jam gati t’ia lëshoj skenën. Menjëherë.

Asnjëri nuk e ka kurajën? Kohë me energji të pashpenzuara, por pa kurajë! Kur zbriti nga malet, pagoi, pa iu dridhur dora: 3000 euro. Dua të them: më bleu 3,000 euro. Asnjë euro më pak, as një euro më shumë. I thanë se kjo është mënyra më e lehtë për të fituar dhe ai kapi të parin shans që iu paraqit nga civilizimi. Po nuk pagove ti, paguan tjetri. Biznes komod. Mjafton të numërosh paratë. Ndërkohë, unë e mendoja veten në teatër, ku përfytyroja duartrokitje dhe brohoritma. 3,000 euro – çmim i leverdishëm për të, për mua dhe…

E pashë me indiferencë atë që do të ishte pronari im i përkohshëm. Nuk merrej vesh ku mbaronte teatri e fillonte jeta. As që e kam ditur se ekziston një vend me emrin Shqipëri. 3,000 euro. Nuk isha mësuar me shifra të mëdha parash. Bota ishte plot kurajë. Kuraja e botës e kishte dorën e gjatë. Ajo dorë erdhi deri te unë. Më shumë jetë se teatër.

Atëherë njerëzit ishin plot kurajë, sepse pas pak kohësh çmimi im u rrit shumë. Mundohej të m’i fshihte SMS-të, por unë ia merrja celularin herë pas here dhe e shikoja se si më lëvizte çmimi. Argëtimin përpiqesha t’ia transmetoja edhe atij, pasi kishte kohë që rrinte i ngrysur, por, me gjithë këmbënguljen time, ai nuk argëtohej kollaj. Mirëpo njeriu shkrihet lumturie ku shikon se i rritet vlera. Kjo vlen për të gjithë apo jo? Në çdo kohë.

Mirëpo gjithmonë duhet të gjendet dikush që merret me lirinë tonë. Një ditë prej ditësh, më urdhëroi, i ngrysur: Bëj gati plaçkat e tua! Pas pak, bërtiti, ashtu siç nuk kishte bërë kurrë: Të gjitha! Të gjitha plaçkat që të përkasin!

Ndodh që fjalët nuk kanë më muzikë. Madje… Madje, çfarë!? E dija: ishte një farë trimi – i doli zot një fabrike në një kohë kur nuk ishte e sigurt jeta e askujt, as edhe e më trimit… Ja dhe një gabim tjetër – nuk më ka ngjitur asnjëherë në ato shkrepa që mbajnë borë të përjetshme. Vetëm njerëzit e atyre anëve, më thoshte, mund të ngjiten atje. Ju jeni nga ata që mund të ma aprovoni apo jo?… Nuk keni nevojë të ma kujtoni: e di, jam këtu për të tjera gjëra. Nëse kërkoni vazhdimin e shfaqjes, ja ku po jua them se jetuam në një banesë të dhënë nga pronarët e asaj fabrike. Po shumë kohë pas vitit 1997, kur filloi të bjerë paqja ndër shqiptarë, erdh një ditë që u bëmë barrë për pronarët mosmirënjohës të fabrikës. Ata që blinin femra, e dinin këtë, prandaj shpejtonin të bënin ofertat e tyre. Ata që blinin femra, e dinin se tutori im po mbytej në borxhe, prandaj shpejtonin të bënin ofertat.

Kështu qëndronte historia, kur më bërtiti. Durimhumbur, ashtu siç do të bënte çdo femër, ia ktheva: Pse nuk shpjegohesh? Pse duhet të bëj gati plaçkat? Jehona e zërit tim shkoi deri në Bjeshkët e Namuna, por nuk e theu zemrën e tij, prandaj shkova te vendi ku mbante revolen dhe thashë: Merre dhe bëj atë që duhet bërë. Nuk ndjeja fare frikë. Madje, fjala frikë as duhet të përmendet për këtë rast. Shpesh herë liria na deh, na bën me krahë…

Zoti nuk ka nge të merret me gjëra të vockla. Nuk mund të pretendoja kaq shumë. Megjithëse nuk isha përgatitur për këtë kërcim nga teatri në jetë, për mua qe përgatitur një tjetër vdekje: mbetja gjallë, larg tij. Vdekja ime e kishte emrin: Larg tij. Ja çfarë mbaj mend prej atij çasti: kishte fituar mentaliteti i njerëzve që nuk mund të na pranonin si burrë e grua…

Çfarë krismash! Jo? Ndoshta i dëgjoj vetëm unë. Nëse shihet një armë në skenë, deri në fund të shfaqjes ajo duhet të shkrehet, apo jo?! Prandaj nata dridhet nga krismat. Nëse ju pëlqen, nga muzika e krismave. Bota e tërë zhytet në këtë muzikë. Dhe vjen rojtari e na nxjerr përjashta. Dhe… Siç nxjerrim qesen e mbeturinave çdo mëngjes. Dhe… Bota e tërë zhytet në muzikë. Si një teatër…

Por fati e deshi që të luaj vetëm Lilian. Lilian që jam unë. Por nëse nuk e di çfarë ka dashur të thotë autori me ty, prit dështimin. Nëse nuk e di çfarë kërkon regjisori prej teje, prit dështimin. Natën e mirë! Vjen rojtari dhe na nxjerr përjashta. Natën e mirë!…

Cili regjisor mund të vërë dorë në këtë rrëmujë? Mësuesja na thoshte: Ritmi i jetës në botën moderne karakterizohet nga çapitja, tensioni, ndjeshmëria e pafat, dëshira për të fshehur motivet tona personale, si dhe nga kuraja për të marrë mbi vete një numër të madh rolesh dhe për të vënë një numër të madh maskash (të ndryshme në familje, të ndryshme në punë, të ndryshme mes miqsh apo në jetën shoqërore)…

Tashmë koha na ka bërë dinakë. Ajo që kërkoj unë tashti është të dal nga roli. Dua të jem Lilia dhe vetëm Lilia. Po e nis nga vendosja e kësaj luleje. Mos duhet të ngjitem tashti në Bjeshkët e Namuna? Apo do të ulen Bjeshkët e Namuna këtu ndër ne? O i mjeri unë për ty!

Një herë po flisnim përballë pasqyrës. I thashë se tërhiqej nga hije të rrëmujshme, të cilat nuk po e lëshonin. Janë hijet e të parëve të mi, tha. Atyre u mjafton vetvetja, i thashë. Ata kanë nevojë për mua, ma ktheu. Ata kanë nevojë për imazhin tënd. Ndërsa unë kam nevojë për ty. Atëherë, përse unë qenkam me ata dhe jo me ty? Sekreti… sekreti duhet të jetë ajo pasqyrë. A mos ke kapërcyer nëpër të? Nuk të kuptoj përse e ke fjalën. Nuk të duhet të kuptosh, por të bësh si them unë. Më duket se e kam parë këtë vend shumë kohë më parë. Ka ca gjëra që më kujtohen. Shumë kohë? Shumë vite e shekuj. A je i sigurt se ata nuk kanë nevojë për mua? Sigurisht që jam i sigurt. A ke ndonjëherë pasiguri? Sigurisht që kam pasiguri. Atëherë të rrimë edhe ca, derisa unë ta largoj bindjen se e tashmja janë hijet që shikoja nëpër mure. Ose sa të largoj bindjen se në pasqyrë është një formë e pasigurt, një frikë befasuese.

Një formë e pasigurt, një frikë befasuese!… Çfarë mund të presësh tjetër nga një pasqyrë plot njolla! Çfarë të presësh tjetër nga një teatër plot pasqyra! Çfarë, përveçse rojtarin! Që të na nxjerrë të gjithëve përjashta. Të na nxjerrë nga teatri. Madje, nga jeta vetë. Shpesh herë rojtarët janë si punë Zoti.

Jo, as ti rojtar nuk mund t’i lëvizësh të gjitha. Ti mund ta largosh një valixhe. Ti mund të largosh një pasqyrë. Siç e lëviz unë këtë lule.

Kush është ai që mund të lëvizë një varr nga toka apo nga zemra! Askush. As rojtari i varrezave. Po e vë këtë lule mbi dëborën e vetmisë sime dhe të gjitha femrave si unë. Nuk e dija se një lule mund të vrasë si një armë. Mbase, nganjëherë, dikush do ta gjejë se kush na jep më shumë liri: jeta apo teatri. Mbase, nganjëherë, dikush do të gjejë se liria, qoftë nga jeta, qoftë nga teatri, është e rrezikshme: sa e rëndë aq edhe ngazëlluese.

Kush tjetër është dënuar që të vrasë? Kush tjetër është dënuar që të vritet? Zoti vetë është një pikëpyetje.

Dëgjoj të qeshura… Dëfrejnë… Janë vajzuke në fillim të adoleshencës. Në atë moshë unë këndoja gjithë ditën.

I pëlqente kur këndoja… Ca gjëra nuk i mbaj mend mirë… Po më duhet t’i kujtoj…

Unë isha ajo që vendoste të shkonim në teatër… Gjithmonë e kam dashur teatrin para filmit… Edhe sot i mbaj mend fjalët që thoshte një çast aktorja kryesore… Më vonë jemi zënë për këto fjalë… Ngulte këmbë se aktorja kishte thënë diçka tjetër…

Erdha vetëm ta shoh. Kapërceva Adriatikun vetëm për një shëtitje nga rruga e teatrit. Kishte kohë që nuk po m’i përgjigjej telefonatave. Gjejmë një rrugë tjetër, tha, por e pa se sa i vështirë qe për mua ai kundërshtim. Mirë, tha. Mori një shuk eurosh dhe i futi në xhepin e brendshëm të xhaketës. Nuk dua as edhe akullore, thashë, por vetëm të bëj edhe një xhiro andej…

A duhet të dëgjohet edhe versioni im? Këtu ku jam, po vdes një mijë herë. Më mirë të vdes një herë e mirë.

Ai që i tha: prapë ti me prostitutën, kishte nxjerrë armën ndërkohë. Tutori im i tha: Kam vetëm 2500 euro. Pas një jave sjell të tjerat. Kishte folur më shumë fjalë se ç’fliste vazhdimisht, pasi vazhdonte të kishte një armë drejtuar në ballë.

Unë shtrëngoja lulen në xhep… Ju thashë: ca gjëra nuk i mbaj mend mirë. Mbaj mend se e goditi me shqelm në dorën që mbante armën, por tjetri që u tregua i shkallët, i klithi: Nuk më ke dhënë ende borxhin dhe del e më bën karshillëk në këtë rrugë me prostitutën! Ishte rruga që kisha zgjedhur unë. Nostalgjia ime.

Pas përleshjes me atë që qëlloi, pashë se ia kisha marrë armën… Vazhdoj të vras… Dikë brenda vetes… Personin që isha unë njëherë…

Pers…

 


RELATED POST

Your email address will not be published. Required fields are marked *