Vrasja

Gazmend KRASNIQI

 

Dramatis personae:

 

VAJZA

ZËRI

 

 

 

 

Një semafor.

Mbi një këmbalec tabelash ndërkombëtare është shkruar disa emra shtetesh, si për shembull: “Italy”, ”Albania”,” Moldova” etj.

Tabelat janë vendosur në atë mënyrë sa duket sikur kanë marrë formën e një kryqi të madh.

 

 

 

 

 

 

Vajza hyn në skenë dhe ecën, duke tërhequr një valixhe të madhe, derisa ndalon pranë semaforit.

Pasi shfryn nga lodhja, ulet të pushojë sipër valixhes.

Dëgjohen dy-tre frenime apo bori taksish, por ajo i refuzon me dorë, duke buzëqeshur e lodhur dhe pa vëmendje.

Kur kujtohet se ka qëndruar pranë semaforit, instinktivisht mbulon disa pjesë të zbuluara të trupit, tërheq valixhen dhe niset në anën tjetër të skenës.

Në fund të skenës qëndron, mendon disa sekonda dhe kthehet në drejtimin e kundërt.

Në fund të rrugës, ajo qëndron sërish dhe, pasi mendohet pak, kthehet në të  kundërt.

Kur mbërrin te semafori, merr drejtimin “Moldova”.

Në fund të rrugës “Moldova”, qëndron sërish, mendohet pak dhe kthehet te semafori.

Me pamjen e njeriut të hutuar, ajo merr herë pas here drejtime të ndryshme, por prapë përfundon te semafori.

 

 

Kur fillon ta marrë veten, zgjat dorën xhep dhe merr dy letra të hedhura përtokë. I shikon letrat një copë herë me kureshtje.

 

Vajza – (Lexon letrën e parë) Agjencia jonë ndihmon burrat me mend, nga të katër anët e globit, që të takojnë gra moldave. Nëse po kërkoni romancë, miqësi apo martesë me një zonjushë nga Moldavia…

 

(Lexon letrën e dytë) Shikoni Katalogun e grave moldave: ato po ju presin.

 

Dëgjohen dy –tri frenime të tjera taksish, por ajo, duke treguar shenja lodhjeje, i refuzon sërish.

 

Bie zilja e celularit dhe ajo e hap atë.

 

Zëri – Ej, ti moldave?

 

Vajza – A mos e kam të shkruar në ballë që jam moldave?… A mos ndoshta ju më shikoni mua tashti?

 

I hedh letrat përtokë.

 

Nëse më shikoni, atëherë këto letra e paskan fajin… Nuk duhet të lexoj më nga këto letra të hedhura në rrugë?

 

Kur shikimi i bie mbi lulen që ka në dorë, ngrihet.

 

A mos është kjo lule që i tërbon burrat?

Kjo lule e ka fajin?

Më thoni: kjo lule e ka fajin?

Nëse unë e hedh atë, do të kthehemi përsëri te një botë e pafajshme?

 

Zëri – Keni njohur ndonjëherë ndonjë shqiptar?

 

Vajza – Nuk jua vërteton shqipja ime?

 

Qëndron në pritje të përgjigjes.

 

Puna është se unë nuk kam ndërmend ta hedh këtë lule.

Këtë lule e kam për një burrë… për një shqiptar si ti…

 

Heshtje.

 

Quhet Pal… Pal Trolli.

 

Heshtje.

 

Është i hollë, i gjatë… Zëri i tij nuk ngrihet asnjëherë mbi atë të të tjerëve…

 

Shikon lulen.

 

Në fakt, ai kurrë nuk më ka zgjatur mua një lule. Nuk ishte nga ata burra që u japin lule femrave.

Në dorën e tij mund të shihje armë, por jo lule.

Tipik shqiptar!

 

Heshtje.

 

Apo, më mirë, kështu i njoha unë shqiptarët. Ju… që jeni shqiptar, ma thoni pak nëse kam të drejtë.

 

Zëri – Ti ke mbaruar një herë punë me shqiptarët…

 

Vajza – Kështu mendoni?

 

Zëri – Por ata nuk kanë mbaruar punë me ty.

 

Vajza – Kush jeni ju që ditkeni kaq shumë gjëra për mua?

 

Zëri – Pyetjet i bëj unë.

 

Vajza – Jeni shumë i çuditshëm dhe unë vazhdoj të flas me ju?! Ju e kuptoni se unë mund ta fik telefonin dhe t’i jap fund këtij cenimi privacie.

 

Zëri – Nëse do ta mbyllni telefonin, do të jetë më keq për ju. Qëndroni aty! Mos u largoni nga semafori!

 

Vajza – (Shikon semaforin me cinizëm.) Semaforët e përfaqësojnë mirë qytetërimin e sotëm… Pamje interesante… Gati si një flamur… Nëse po kërkoni romancë, miqësi apo martesë me një zonjushë nga Moldavia… Shikoni Katalogun e grave moldave: ato po ju presin… Cili burrë nuk tundohet nga një letër si kjo?!…

Mos kërkoni ndihmë për të njohur një moldave?

 

Zëri – Kam punë drejtpërdrejt me ju.

 

Vajza – Nuk mund ta mohoj: edhe Pali ka pëlqyer një herë një moldave.

 

Heshtje.

 

Zëri – Më thoni diçka për këtë Palin tuaj.

 

Vajza – Ç’është e vërteta, as unë nuk i kam dhënë ndonjëherë ndonjë lule.

E kam fjalën: nuk i kam dhënë kurrë lule në mënyrë publike.

Mandej, një lule është jetëshkurtër.

Ajo duhet të përfundojë atje ku është nisur.

Një grua e di mirë se çfarë po bën kur përkulet të këpusë një lule.

Ne gratë e dimë se sa të jemi ne njerëzit, një lule ka probleme me lirinë e vet.

Ah, liria!

Liria që njerëzit i kanë ngritur monument!

 

Zëri – Nëse vazhdoni me këtë sjellje, për pak sekonda bota do të ketë një koketë më pak.

 

Vajza – Më shikoni mua?… Vërtet, më shikoni mua?

 

Zëri – …Po.

 

Ajo përpiqet të imitojë Statujën e Lirisë.

Pas pak, ngjitet me shpejtësi në skenë e i drejtohet trupit të semaforit, qëndron përballë tij, e, duke marrë pamje të rreptë prokurori, flet sikur po lexon një pretencë gjyqi.

 

Ja që nuk jeni i pari shqiptar që njoh dhe kjo më jep të drejtën që të flas kështu për lirinë.

Pal Trolli!

Të akuzoj sepse shpërdorove… sepse shpërdorove… shpërdorove… besimin tim… jetën time… Gjithçka timen…

Të dënoj…

Të akuzoj…

Të dënoj…

 

Heshtje.

 

Dil e aprovo fjalët e mia. Dil e aprovo se nuk kam asnjë fjalë të rreme.

Miku im, je burracak! Je burracak! Je burracak!

Nëse nuk del në shesh as prej kësaj fjale, kjo do të thotë se ti nuk ke guxim të përballesh me të vërtetën.

Nuk kanë mbetur më nga ata njerëz që përballen me të vërtetën?

 

(Sillet sikur është para pasqyrës)

 

Siç përballem unë në këtë pasqyrë me njollë.

Dil!

Ti me armë, unë me lule.

 

Tund lulen sa majtas-djathtas.

 

Zëri – Po pres.

 

Vajza – Njerëzit duan të shohin teatër.

Ata presin prej nesh.

Përndryshe kanë të drejtë të zemërohen. Të na shajnë.

 

Heshtje.

 

Gjeta një libër që flet për teatrin…

Teatri të jep liri…

Teatri…

Kur isha e vogël, shumë kush më kapte për faqesh dhe thoshte: kjo buçkane e vogël një ditë do të bëhet aktore. Kjo mua më tingëllonte si: kur të rritet, kjo çupë do të zhdëpet me akullore. Por filmat ma ngritën mendjen peshë: ishte bukur të bëheshe aktore. Kur mësuesja jonë inskenoi diçka nga lënda e letërsisë, unë kërkova një nga rolet kryesore.

 

Nxjerr një librushkë nga xhepi.

 

(Lexon me zë) Teatri ka kuptim vetëm nëse na lejon që të kapërcejmë pamjen tonë stereotipe për botën, ndjenjat tona të rëndomta, zakonet, standardet e gjykimit, jo për hir të asaj se kështu duhet, por që të kemi mundësinë për të përjetuar atë që është e vërtetë, duke na lejuar që të heqim dorë nga bishtnimet, shtirjet tona dhe koracat, për të shpalosur kështu të vërtetën.

 

Përmes tronditjes dhe rrëqethjes, që na bëjnë të hedhim poshtë maskat dhe manierizmat tona të përditshme, ne jemi në gjendje ta dorëzojmë veten te ajo gjë pa emër ku banojnë Dashuria dhe Mëshira.

 

Heshtje e gjatë.

 

(Duke iu drejtuar trupi të semaforit) Dashuria dhe Mëshira! Dashuria dhe Mëshira!

Ku je, o trim i Bjeshkëve të Namuna! Ku je!?

Merre këtë lule.

E kam sjellë nga anë e anës për hir të Bjeshkëve të Namuna. Të lulëzojë sipër dëborës së përjetshme.

Më dëgjon?

Më dëgjon?

Partner koti!

 

I jep një të shtyrë trupit të semaforit.

 

Pa Pal Trollin, mos prisni teatër.

 

Zëri – Kush je ti që pretendon se mund të vendosësh kaq thjeshtë për gjërat?

 

Vajza – (Ironike) Kush jam unë?! Sidoqoftë, edhe keni të drejtë.

 

I afrohet trupi të semaforit dhe bën një reverancë drejt tij.

 

Lilia…

 

(Gjithë lëvizje femërore) Lilia…

 

Duke u rrotulluar nëpër skenë, përpiqet të vërë në pah hiret e një femre.

 

Po, e huaj.

Moldave.

Mos ju sjellin bezdi vajzat si unë?!

Sidomos grave!

 

Heshtje.

 

Doli bukur, me rimë.

Më vjen keq se unë, si e huaj që jam, nuk mund të gjej shumë rima në gjuhën tuaj.

Do të kishte më shumë muzikë në ato që them. Sepse kështu, çdo gjë që bëj, do t’i ngjante një teatri. Ju do të duartrokisnit, ndërsa nën ritmin e duartrokitjeve tuaja, unë do të bëja klounin.

Por, ah, jeta – jetë, teatri – teatër!

Atëherë isha e re dhe i ngatërroja keq këto të dyja. Kur e mendoja veten në teatër ëndërroja për jetën, kur isha në jetë ëndërroja për teatrin.

Sepse secila jetë njerëzore e meriton teatrin.

Secila.

Mos i besoni ata që u thonë të kundërtën.

Kurrë.

Unë jam gati t’ia lëshoj skenën. Menjëherë.

Asnjëri nuk e ka kurajën?

Asnjëri?

Kohë me energji të pashpenzuara!

 

Aktorja afrohet te pasqyra. Shikohet një copë herë.

 

Kur zbriti nga malet, Pali ishte plot kurajë.

(Rregullon flokët) Pagoi pa iu dridhur dora. Pagoi plot 3000 euro.

Dua të them: më bleu 3,000 euro. Asnjë euro më pak, as një euro më shumë.

I thanë se ky është biznes fitimprurës dhe ai pagoi 3,000 euro.

I thanë se kjo është mënyra më e lehtë për të fituar pa vrarë brinjët.

(Vazhdon të rregullohet) Zbriti nga malet e egra dhe kapi të parin shans që iu paraqit nga civilizimi bashkëkohor.

Nuk kishte kohë për të menduar.

Kështu ndodh shpesh në biznes: po nuk pagove ti, paguan tjetri.

Biznes komod. Mjafton të numërosh paratë.

Ndërkohë, unë e mendoja veten në teatër, ku përfytyroja duartrokitje dhe brohoritma.

3,000 euro – çmim i leverdishëm për të, për mua dhe… dikë… që nuk ka më vend në këtë histori.

E pashë me indiferencë atë që do të ishte pronari im i përkohshëm.

I gjatë. I thatë. Pa shumë fjalë.

Nuk merrej vesh ku mbaronte teatri e fillonte jeta.

Nuk merrej vesh ku fillonte e ku mbaronte Pal Trolli..

Një emër që mua nuk më thoshte asgjë.

As që e kam ditur se ekziston një vend me emrin Shqipëri.

3,000 euro.

Nuk isha mësuar me shifra të mëdha parash.

3,000 euro.

Bota ishte plot kurajë.

Kuraja e botës e kishte dorën e gjatë.

Ajo dorë erdhi deri te unë.

 

Largohet nga pasqyra.

 

Atëherë nuk më thoshte asgjë emri Pal.

Nuk kishte tingëllimin që ka sot.

Sepse me Palin jetova pesë vjet.

Më shumë jetë se teatër.

Dua të di: a shihni arsye që të dalë këtu para të gjithëve Pal Trolli?

Nuk më besoni? Nuk mund të mbështeteni vetëm në fjalën time? Jo?

Atëherë, po vazhdoj unë: pas tre vitesh çmimi im u rrit shumë.

Njerëzit ishin plot kurajë.

 

Zëri – Cili ishte ofertuesi kryesor? Si quhej?

 

Vajza – Kryesori?

Kishte oferta nga më të ndryshmet, deri te më qesharaket.

Pali kishte kohë që u shmangej njerëzve, prandaj shumica e ofertave i vinin me SMS në celular.

Pali mundohej të m’i fshihte ato, por unë ia merrja celularin herë pas here dhe e shikoja se si më lëvizte çmimi.

Ishte argëtuese.

Argëtimin përpiqesha t’ia transmetoja edhe Palit, pasi kishte kohë që rrinte i ngrysur, por, me gjithë këmbënguljen time, ai nuk argëtohej kollaj.

Ndërsa unë argëtohesha pafund.

Njeriu shkrihet lumturie ku shikon se i rritet vlera.

Kjo vlen për të gjithë apo jo?

Në çdo kohë.

 

Bën gjeste për të treguar gëzimin, derisa lodhet.

 

Më tregonte se si festojnë njerëzit në anët e tij.

Kishim shumë kohë për të treguar, sepse ne nuk dilnim bashkë në rrugë.

Më tregonte dhe i tregoja.

 

Afron valixhen dhe ulet në të.

 

Tregimet për festat morën fund, kur filluan t’i vijnë mesazhe si ky: do ta shesësh apo jo atë moldaven tënde?! Do ta shesësh!?

 

Zëri – Si quhej ai që bëri ofertën më të fortë?

 

Vajza – Unë, moldavia e tij, tani para jush s’di çfarë të bëj me lirinë time.

 

Ngrihet përsëri nga valixhja dhe lëviz lirshëm nëpër skenë.

 

Zëri – Si quhej?

 

Vajza – Gjithmonë duhet të gjendet dikush që merret me lirinë tonë. Një ditë prej ditësh, ai më urdhëroi i ngrysur:

Bëj gati ato plaçkat e tua!

Ma ndjeu zemra të keqen, megjithatë bëra gati një grusht plaçka, për ndonjë udhëtim të rastit.

Këtë herë bërtiti, ashtu siç nuk kishte bërë kurrë:

Të gjitha. Të gjitha plaçkat që të përkasin.

 

Zëri – Kam bërë një pyetje!

 

Vajza – Tashti nuk më dalin më fjalët me rima. Fjalët nuk kanë më muzikë.

 

Zëri – Po e humbas durimin!

 

Vajza – Kur një burrë nuk na do afër, a nuk është kjo arsye që të ngremë një akuzë?

 

I jep goditje të lehta trupit të semaforit.

 

Pal Trolli – Një i kallur në dhe, por në njëfarë mënyre i pavdekur.

Flas për Pal Trolli Plaku – gjyshi i Pal Trollit që njihja unë.

Është zakon ta urresh atë që nuk të do afër.

A e urrej unë Pal Trolli Plakun?

Po a mund ta urresh dikë që nuk e njeh?

Po a e njoh unë Pal Trolli Plakun?

Edhe Pali im ishte një farë trimi – ai i doli zot një fabrike në një kohë kur nuk e merrte vesh i pari të dytin, në një kohë kur nuk ishte e sigurt jeta e askujt, as edhe e më trimit – por bëmat e Palit të parë nuk i kanë harruar sot e kësaj dite Bjeshkët e Namuna.

Ja dhe një gabim tjetër i Palit – nuk më ka ngjitur asnjëherë në ato shkrepa që mbajnë borë të përjetshme.

Vetëm njerëzit e atyre anëve, më thoshte, mund të ngjiten atje.

Ju jeni nga ata që mund të ma aprovoni apo jo?

 

Ulet mbi valixhe dhe shikon në largësi, duke vënë dorën mbi sy një copë herë.

 

Zëri – Jam këtu për të tjera gjëra.

 

Vajza – Kuptoj. Jeni aty për të shtypur një telekomandë apo jo? Atëherë ç’kuptim ka që të vazhdojmë me këtë histori? Jepini fund.

 

Zëri – Nuk mund të jetë për ju një fund kaq i lehtë. Vazhdoni! Telekomandën nuk do ta shtypë gishti im… Atë do ta shtypin përçmimi… përbuzja… neveria… urrejtja… Njëra nga këto, ose të gjitha bashkë.

 

Vajza – Nuk kam bërë asgjë!

 

Zëri – Duhet ta kuptoni, nga rrethanat, se gjykimet më përkasin mua… Bjeri shkurt: dua të di për Palin. Për atë pjesë që lidhet me ty, sigurisht. Atë që ti njeh më mirë.

 

Vajza – Mund t’ua thonë të tjerët.

 

Zëri – Ata nuk mund ta dinë më mirë se ti.

 

Vajza – Nëse kërkoni vazhdimin e shfaqjes, ja ku po jua them se jetuam në një banesë të dhënë nga pronarët e fabrikës që ruante Pali.

 

Ngrihet nga valixhja.. Plot dashamirësi, si kujtim i një jete të rrallë, e shtyn dhe e tërheq atë disa herë nga vetja.

 

Shumë kohë pas vitit 1997, kur filloi të bjerë paqja ndër shqiptarë, erdh një ditë që u bëmë barrë për pronarët mosmirënjohës të fabrikës.

Ata që blinin femra, e dinin këtë, prandaj shpejtonin të bënin ofertat e tyre.

Ata që blinin femra, e dinin se Pali qe mbytur në borxhe, prandaj shpejtonin të bënin ofertat e tyre.

 

Rregullon valixhen një copë herë.

 

Zëri – Si quhej ai që bëri ofertën më të fortë?

 

Kështu qëndronte historia, kur Pali më bërtiti:

Të gjitha. Të gjitha plaçkat që të përkasin.

Dhe unë, durimhumbur, ashtu siç do të bënte çdo femër, ia ktheva:

Pse nuk shpjegohesh, Pal? Pse duhet të bëj gati plaçkat?

Pse nuk shpjegohesh, Pal? Pse duhet të bëj gati plaçkat?

Pse nuk shpjegohesh, Pal? Pse duhet të bëj gati plaçkat?

Jehona e zërit tim shkoi deri në Bjeshkët e Namuna, por nuk e theu zemrën e Pal Trollit.

 

Lë valixhen dhe përkulet te trupi i semaforit, sikur përkulet te këmbët e një njeriu.

 

Shkova te vendi ku mbante revolen dhe, pasi u ktheva me të në dorë, fola:

Merre dhe bëj atë që duhet bërë.

 

Heshtje.

 

Nuk ndjeja fare frikë.

Madje, fjala frikë as duhet të përmendet për këtë rast.

Madje, vdekja te këmbët e tij më dukej lumturia më e madhe.

Ato krisma do më dukeshin muzika më e bukur e jetës.

Shpesh herë liria na deh, na bën me krahë.

 

Ngrihet dhe vallëzon me nge.

 

(Kur ndalon) Nuk e kisha atë fat. Zoti nuk ka nge të merret me gjëra të vockla.

Nuk mund të pretendoja kaq shumë prej Zotit.

Për mua qe përgatitur një tjetër vdekje: mbetja gjallë, larg Palit.

Vdekja ime e kishte emrin:

Larg Palit.

 

Përkëdhel trupin e semaforit, sikur përkëdhel këmbët e njeriut.

 

E unë nuk isha përgatitur për këtë kërcim nga teatri në jetë.

 

Heshtje.

 

Veprimi i vetëm që bëri, qe fshehja e revoles.

Unë që e njihja mirë e dija se rrinte e mendonte se çfarë do të kishte bërë në këtë çast Pal Trolli Plaku.

Sipas tij, Pal Trolli Plaku kishte bërë aq gjëra sa nuk mund t’ia shkulje si model.

Pra, e mendonte veten thjesht vazhdimi i gjyshit të tij. Ai vetë qe historia që më tregonte për gjyshin e tij.

 

Heshtje.

 

Kaq shumë histori dëgjova sa, herë-herë, më dukej sikur jetoja me Pal Trolli – Plakun, edhe pse nuk i përfytyroja dot Bjeshkët e Namuna, ku ngjiten vetëm retë.

Apo sorkadhet.

 

Heshtje.

 

Ja tri gjëra që mbaj mend prej atij çasti kur largoi revolen.

E para – nuk kisha dyshimin më të vogël se mund të më shiste.

Ne ishim burrë e grua. Para asnjë institucioni – vetëm para Zotit. Cili institucion mund të ngrihet mbi Zotin!

 

E dyta – atë ditë e kuptova për herë të parë: nuk mund ta shpallte martesën me mua. Kishte fituar mentaliteti i njerëzve që nuk mund ta pranonin këtë martesë. Megjithëse e mendoja si zgjidhjen tonë të vetme, sepse nuk do të gjente kurrë një grua që do ta donte si unë, siç ma kishte mbushur mendjen vetë. Megjithatë as kthim në Moldavi nuk kishte.

 

E treta – nuk mund ta imagjinoja dot zgjidhjen që kishte bërë.

Zgjidhja që më solli tashti këtu.

 

Heshtje.

 

Zëri – E shoh: je aktore e mirë. Kështu i ke turbulluar shqiptarët e shkretë.

 

Vajza – E shoh se këtu mund të vijë më parë Pal Trolli Plaku.

Duke zbritur me hapat e lehtë që nga Bjeshkët e Namuna.

Ose, përkundrazi, jam unë ajo që ngjitet në Bjeshkët e Namuna.

Siç ngjitet një re.

(Semaforit) Pal, kot the se nuk ngjitem dot atje!

Kam këmbë të buta prej reje.

Kam shikim prej shqiponje.

 

Heshtje.

 

Nuk pyes “Ku është Pal Trolli?”, sepse e shoh se si kuvendon me një që ka bujtur atë natë në kullën e tij.

Shoh se, kur abuzon me gruan e tij bujtësi i pabesë, ul pushkën dhe i thotë vetëm:

Ik! Po nuk e vrave ti veten tënde, as unë nuk të vras ty!

Shoh bujtësin e pabesë, që mburret e argaliset diku për atë që ka bërë.

Shoh Pal Trollin të mbijë nga dheu, të ngrejë pushkën dhe t’i thotë bujtësit syshqyer:

Të thashë, po nuk e vrave ti veten tënde, as unë nuk të vras ty!

Dhe krismat hidhen si sorkadhet shkrep më shkrep Bjeshkëve të Namuna.

 

I drejtohet përsëri trupit të semaforit.

 

Ta dhashë armën, Pal Trolli.

Vetëm flaka e asaj arme mund ta ftohte këtë zemër.

Mirëpo ja ku u ktheva, siç kthehet sëmundja.

Erdha që t’ia vë gjoksin asaj arme.

 

Rrok trupin e semaforit.

 

Nuk e gjej askund atë që për pesë vjet e kisha vetëm për vete.

Nëse vërtet nuk është, atëherë kërkoj miratimin tuaj të vë këto lule në shenjë kujtimi për të.

E kam?

Mëshira ka çmim të lirë.

 

E shtyn trupin e semaforit.

 

Zëri – Nuk ke gjetur mënyrën e duhur për të shtyrë sekondat e fundit të jetës tënde.

 

Vajza – A nuk më thatë të flas për Palin?

 

Zëri – Vazhdo – pa teatër!

 

Vajza – Si mund ta ndajmë teatrin nga jeta? Apo, më mirë, jetën nga teatri?

 

Heshtje.

 

Zëri – Atëherë, do të më duhet të duroj pak nga teatri yt. Vazhdo tregimin!

 

Vajza – Pali kishte ngritur në këmbë gjithë të njohurit e tij, ku ishin e ku s’ishin për të gjetur adresën e vëllait tim në Itali.

Më nisi andej, me rastin e parë që iu paraqit.

Kur kalova detin, nuk m’iu përgjigj asnjë telefonate.

Asnjë letre.

Kam ngulur këmbë pa fund. Pa mbarim.

Asgjë nuk e pret iniciativën e një gruaje.

Këmbëngulja është gjë e mirë.

Po, varet si ta marrësh.

E vërteta ime: këmbëngulja është gjë e mirë.

 

Heshtje.

 

Nëse nuk do të kisha këmbëngulur…

 

Mban vesh.

 

Çfarë krismash!

Jo?

Ndoshta i dëgjoj vetëm unë.

Si ka mundësi që nuk i dëgjoni?

 

I afrohet trupi të semaforit.

 

Pal Trolli. As për të luajtur teatër nuk vjen?

 

Shikon trupin e semaforit.

 

Thonë: e vranë.

 

Heshtje.

 

Kur isha e vogël, këtë shprehje e kam dëgjuar nëpër filma… Ose kam dëgjuar tim ëmë të thotë: ia këputa kokën gjelit… Kur vinin mysafirë të largët.

 

Heshtje.

 

Në ato raste, gjyshja ime lexonte shpatullën e gjelit… E lexonte siç lexoj unë këto letra… Megjithëse ajo nuk dinte të lexonte letrat.

 

Heshtje.

 

Jeta është teatër, apo jo?

Nëse një armë shihet në skenë, deri në fund të shfaqjes ajo duhet të shkrehet. Kështu thonë rregullat e teatrit, apo jo?

Jeta është teatër, apo jo?

Bie perdja dhe vjen rojtari e na nxjerr përjashta.

 

Bën reverancë ironike.

 

Natën e mirë!

Natën e mirë!

Natën e mirë!

 

Mban vesh.

 

Dhe nata dridhet nga krismat.

Nëse ju pëlqen, nga muzika e krismave.

Bota e tërë zhytet në këtë muzikë.

Dhe vjen rojtari e na nxjerr përjashta.

Dhe…

Siç nxjerrim qesen e mbeturinave çdo mëngjes.

Dhe…

Bota e tërë zhytet në muzikë.

Si një teatër.

 

Nxjerr edhe një herë librushkën nga xhepi.

 

Kur isha e vogël dhe luaja me kukulla, doja të bëhesha aktore.

Por fati e deshi që të luaj vetëm Lilian. Lilian që jam unë.

Por nëse nuk e di çfarë ka dashur të thotë autori me ty, prit dështimin.

Nëse nuk e di çfarë kërkon regjisori prej teje, prit dështimin.

Natën e mirë!

Nëse Pal Trolli nuk është, kjo shfaqje nuk na çon askund.

Vjen rojtari dhe na nxjerr përjashta.

Natën e mirë!

 

I drejtohet trupi të semaforit.

 

Pse nuk shpjegohesh, Pal?

Pse duhet të bëj gati plaçkat?

Pse duhet të blesh lirinë time?

Ku t’i vë plaçkat në hapësirën pafund të kësaj lirie?

 

Heshtje.

 

Cili regjisor mund të vërë dorë në këtë rrëmujë?

 

Shfleton librushkën dhe lexon në të.

 

Ritmi i jetës në qytetërimin modern karakterizohet nga çapitja, tensioni, ndjeshmëria e pafat, dëshira për të fshehur motivet tona personale, si dhe nga kuraja për të marrë mbi vete një numër të madh rolesh dhe për të vënë një numër të madh maskash (të ndryshme në familje, të ndryshme në punë, të ndryshme mes miqsh apo në jetën shoqërore).

 

Heshtje.

 

Kurajë! Kurajë! Kurajë!

Ku ta marrësh kurajën sot!

Tashmë koha na ka bërë dinakë.

 

Heshtje.

 

Ajo që kërkoj unë tashti është të dal nga roli.

Dua të jem Lilia dhe vetëm Lilia.

Nëse do të mundem.

Po e nis nga vendosja e kësaj luleje.

 

Vendos lulen te këmba e trupit të semaforit.

 

Mos duhet të ngjitem tashti në Bjeshkët e Namuna?

Apo do to ulen Bjeshkët e Namuna këtu ndër ne?

 

Kthehet, tërheq valixhen dhe e vendos te këmbaleci i drejtimeve gjeografike. Valixhja dhe këmbalecin formë kryqi kanë marrë pamjen e një varri.

Aktorja shpupurish flokët dhe fillon të çjerrë fytyrën me thonj si në gjamën e hershme shqiptare.

 

O i mjeri unë për ty, Pal Trolli!

O i mjeri unë për ty, Pal Trolli!

O i mjeri unë për ty, Pal Trolli!

 

Në heshtjen që vendoset pas gjëmës, vajza lëshon një britmë të fortë.

Në të njëjtën kohë me britmën shpalos një këmishë të bardhë me një njollë të madhe gjaku.

E mban këmishën në dorë, duke ia ngulur shikimin pllangës së kuqe, e cila, prej dritës ndërron ngjyrë herë pas here.

Në çdo ndërrim drite, deklamon –

 

Atje nën dhe i vdekuri shpreh pikëllim për gjakun që po vonon të merret.

Atje nën dhe i vdekuri shpreh pezmatim për gjakun që po vonon të merret.

 

Atje nën dhe i vdekuri nuk pret më.

 

Atje nën dhe…

 

Shikon gjatë në pasqyrë.

 

Pali është aty në pasqyrë.

Por tërhiqet nga hije të rrëmujshme, të cilat nuk e lëshojnë në asnjë mënyrë. Ndoshta janë hijet e të parëve të tij.

Folëm. Më së fundi, folëm.

Atyre u mjafton vetvetja, i thashë.

Ata kanë nevojë për mua, ma ktheu.

Ata kanë nevojë për imazhin tënd. Ndërsa unë kam nevojë për ty.

Atëherë, përse unë qenkam me ata dhe jo me ty?

Sekreti… sekreti duhet të jetë ajo pasqyrë. A mos ke kapërcyer nëpër të?

Nuk më kujtohet një gjë e tillë.

Ti duhet ta kapërcesh atë edhe një herë. Tashti. Menjëherë.

Nuk të kuptoj përse e ke fjalën.

Nuk të duhet të kuptosh por të bësh si them unë.

Më duket se e kam parë këtë vend shumë kohë më parë. Ka ca gjëra që më kujtohen.

Shumë kohë?

Shumë vite e shekuj. A je i sigurt se ata nuk kanë nevojë për mua?

Sigurisht që jam i sigurt.

A ke ndonjëherë pasiguri?

Sigurisht që kam pasiguri.

Atëherë të rrimë edhe ca, derisa unë ta largoj bindjen se e tashmja janë hijet që shikoja nëpër mure. Ose sa të largoj bindjen se në pasqyrë është një formë e pasigurt, një frikë befasuese.

 

Heshtje.

 

Një formë e pasigurt, një frikë befasuese!

Çfarë mund të presësh tjetër nga një pasqyrë plot njolla!

Çfarë të presësh tjetër nga një teatër plot pasqyra!

 

Heshtje.

 

Çfarë, përveçse rojtarin!

 

Heshtje.

 

Që të na nxjerrë të gjithëve përjashta.

Të na nxjerrë nga teatri.

Madje, nga jeta vetë.

Shpesh herë rojtarët janë si punë Zoti.

 

Largohet nga pasqyra.

 

As ti rojtar nuk mund t’i lëvizësh të gjitha.

As ti!

 

Afrohet te valixhja.

 

Ti mund ta largosh një valixhe.

 

Hedh këmishën e gjakosur mbi valixhe.

 

Ti mund të largosh një pasqyrë.

 

Heshtje.

 

Mundesh. Siç e lëviz unë këtë lule.

 

Kthehet e merr lulen. Gjithë përshpirtje, e vendos lulen te varri.

 

Kush është ai që mund të lëvizë një varr nga toka apo nga zemra!

 

Rregullon lulen.

 

Zëri – Vrau dhe e vranë.

Malet kanë një ligj të vjetër: po vrave, vritesh.

 

Vajza bën sikur po mban vesh.

 

Vajza – Nuk është askush.

As rojtari i varrezave.

Po e vë këtë lule mbi shkrepat e Bjeshkëve të Namuna.

Po e vë këtë lule mbi fushat e viseve të mia.

Po e vë këtë lule mbi botë.

Po e vë këtë lule mbi dëborën e vetmisë sime dhe të gjitha femrave si unë.

 

Shkon te pasqyra dhe shikohet një copë herë.

 

Vajza – Jua thashë historinë time. Tashti më thoni kush jeni ju matanë këtij telefoni?

 

Zëri – Jam vëllai i atij që vrau Pal Trolli…

 

Vajza – (E trembur) Dhe pse po flisni me mua?

 

Zëri – Dua të di pse ma vrau Pali vëllanë.

 

Vajza – E gjithë kjo heshtje e ka emrin Pal.

Tashti e vetmja gjë që vret, është kjo lule.

E solla nga ana e anës.

E solla këtë lule për të vrarë edhe unë.

 

Shikon nga lulja.

 

E solla këtë lule për të vrarë krenarinë e tij.

 

Heshtje.

 

Ai ngriti armën, dhe vrau një njeri, kur i thanë: ku e ke prostitutën?

Ku e ke prostitutën?

Por unë nuk e kam njohur atë njeri. Nuk ia kam dëgjuar as zërin. Prandaj nuk mund ta lidh atë zë me zërin tuaj.

 

Afrohet te lulja.

 

Mbase, nganjëherë, një lule mund të vrasë si një armë.

Mbase, nganjëherë, dikush do ta gjejë se kush na jep më shumë liri: jeta apo teatri.

Mbase, nganjëherë, dikush do të gjejë se liria, qoftë nga jeta, qoftë nga teatri, është e rrezikshme: sa e rëndë aq edhe ngazëlluese.

 

Merr edhe një herë pozën e Statujës së  Lirisë.

 

Sapo merr formë Statuja e Lirisë, ajo fillon të transformohet, duke marrë dalëngadalë formën e Statujës së Dhimbjes.

 

Pas pak, me pamjen e njeriut të hutuar, ajo rrëmben valixhen, e cila tashti i duket shumë më e rëndë, sikur tërheq një varr.

 

Pasi mendohet, merr herë pas here drejtime të ndryshme, por prapë përfundon te semafori.

 

Kush tjetër është dënuar që të vrasë?

Kush tjetër është dënuar që të vritet?

 

Shikon semaforin.

 

Ky semafor është një pikëpyetje.

 

Duke ndjekur lartësinë e semaforit, shikimi i shkon lart.

 

Zoti vetë është një pikëpyetje.

 

Heshtje.

 

Ky semafor nuk duhet të jetë.

 

E qëllon semaforin me grushte e shqelma.

 

Pse duhet të na i pushtojë veprimet kjo masë hekuri pa ndjenja?!… Pse?!… Dikur kam pas ditur një gjuhë me shenja.

 

Përkulet, merr dy letrat dhe i mban në dorë si flamuj sinjalistike.

 

Tashti, me këto shenja, do ta kthej gjithë botën nga unë… Do të jem qendra e botës… Do ta sjell botën si të dua… Do ta bëj botën të më ulet ndër këmbë.

 

E mposhtur nga lodhja, ulet mbi valixhe. Koka i shkon mënjanë nga gjumi dhe i mbështetet te semafori.

 

Vetëm këtë di të them… Është pikërisht gjëja për të cilën nuk e qan kokën njeri.

 

Heshtje.

 

Të shkuarën nuk ma heq asgjë…

 

Hap sytë.

 

Dëgjoj të qeshura… Dëfrejnë… Do të thotë se është ndezur drita e kuqe dhe presin… Janë goca në fillim të adoleshencës, por e dinë mirë se ç’është drita jeshile… Në atë moshë unë këndoja gjithë ditën.

 

Këndon lehtë.

 

Palit i pëlqente kur këndoja…

 

Heshtje.

 

Ca gjëra nuk i mbaj mend mirë… Po më duhet t’i kujtoj…

 

Heshtje.

 

Ndoshta ndonjëherë do të më pyesin se cila është pasuria ime… Do t’u tregoja atyre gocave çastin e parë të mbetjes vetëm me një mashkull.

 

Heshtje.

 

Do t’u thosha se lajmi mund të jetë i keq, por lajmëtari mund të jetë njeri i mirë…

 

Koka i rëndon për gjumë.

 

Për herë të parë ma ngriti fustanin kur ishim në teatër… Sepse doja të bëhesha aktore teatri… Gjithmonë e kam dashur teatrin para filmit…

 

Heshtje.

 

Edhe sot i mbaj mend fjalët që thoshte atë çast aktorja kryesore… Më vonë jemi zënë për këto fjalë… Ngulte këmbë se aktorja kishte thënë diçka tjetër…

 

Fillon të gërhijë fort, si një njeri tepër i lodhur.

 

Lajmi… është…

 

Ndërsa ajo fle, i afrohet një engjëll nga sipër.

Zbritja e engjëllit krijon një atmosferë solemne.

Kur ajo fillon të zgjohet, engjëlli ngihet e ikën.

Ajo fërkon sytë gjatë dhe vonon të pajtohet me realitetin.

Çasti i përballjes me semaforin e tromaks. Kërkon të flejë përsëri, por e kupton se ky është një mashtrim i kotë.

 

(Semaforit) Prapë ti këtu?!

 

Pamja e saj sa vjen e shpërfytyrohet.

Vjen rrotull semaforit, por është e pazonja për të ndaluar shpërfytyrimin.

Largohet disa hapa nga semafori, por ndjehet si e thithur prej tij.

Befas, fillon të zbërthejë gjirin. Po aq befas e ndalon dorën zbërthyese.

 

Kështu siç je, shumë gjëra e asgjë, nuk mund të të premtoj seks… As edhe një seancë.

 

Kthehet dhe rrëmben valixhen me ca lëvizje prej të marre.

 

Jo. As edhe një seancë.

 

Ndërsa sillet, qëndron pak te këmbaleci i tabelave.

 

Jo. As edhe një seancë.

 

Sillet kuturu, pa një drejtim të caktuar.

Kur ajo del jashtë skene, dëgjohet një klithmë prej të marre.

 

Joooooo-o.

 

Zëri – Si e kishte emrin ai që vrau Pali?

 

Vajza – Pse kërkoni ta dini?

 

Zëri – Sepse ai ishte im vëlla.

 

Vajza – S’ia kam ditur asnjë herë.

 

Zëri – As do t’ia dish.

 

Vajza – Do të më vrasësh?

 

Zëri – Vetëm me një telekomandë.

 

Vajza – Duhet ta kisha kuptuar… Ju më thoni se duhet të kisha dashuruar aq shumë?

 

Zëri – Deri tashti të lashë të bësh teatër, por tashti do të thuash të vërtetën.

 

Vajza – Atë thashë: nuk i heq asnjë presje.

 

Zëri – A e di se për fajin tënd, dy nëna shqiptare kanë mbuluar me dhe dritën e syve të tyre?

 

Vajza – Unë nuk isha në Shqipëri kur ndodhën këto gjëra.

 

Zëri – Zilja tjetër që do të niset për ty, do të jetë fundi.

 

Vajza – Alo… Alo… Alo…

 

Do të bëj çfarë të thoni ju… Alo… Alo… Alo… Mos e mbyllni, ju lutem!…

 

Dëgjohet një frenim i fortë makine dhe vajza rrëqethet nga frika.

 

Do të bëj çfarë të thoni ju… Alo… Alo… Alo…

 

Dëgjohet një shkreptimë dhe bubullima pas saj.

 

Alo… Alo… Alo…

 

Zëri – Jeni në kohë për të thënën të vërtetën.

 

Vajza – E thashë… të gjithën… Jam gati për çdo ballafaqim.

 

Zëri – Nuk ka kohë për ballafaqime.

 

Vajza – Duhet të dëgjohet edhe versioni im.

 

Zëri – Shumë vonë.

 

Vajza – Policët kanë filluar të më shohin me dyshim.

 

Zëri – Ata nga e majta? I shoh.

 

Vajza – Ç’të bëj?

 

Zëri – Mund të lutesh.

 

Vajza – Nuk keni të drejtë.

 

Zëri – Kush po flet?!

 

Vajza – Policia do t’ju gjejë.

 

Zëri – Mos u shqetësoni për sigurinë time.

 

Vajza – Mos e mbyllni… Alo… Alo…

 

Dëgjohet një shkreptimë tjetër.

 

Po më afrohen policët… Nuk ka arsye që ata të vdesin së bashku me mua…

 

Zëri – Mos lëviz!

 

Vajza nuk e dëgjon, por merr valixhen dhe fillon të tërhiqet së prapthi.

Zëri – Mos bëj gabime të tilla!

 

Vajza – Këtu ku jam po vdes një mijë herë. Më mirë të vdes një herë e mirë.

 

Vajza vazhdon ikjen.

 

Zëri – Të dola borxhit.

 

Dëgjohet një buri e fortë makine, por vajza mbyll sytë dhe vazhdon ikjen.

 

Vajza – Më thuaj se kush do ta shtypë telekomandën?… Përçmimi?… Përbuzja?… Neveria… apo urrejtja?

Thuamë se cila nga këto më përket?

 

Skena errësohet.

 

Kjo skenë zgjat disa çaste, derisa heshtja e thellë mbulon gjithçka.

 

Po më afrohen policët… Nuk ka arsye që ata të vdesin së bashku me mua…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vajza duket përsëri në skenë dhe nxjerr një letër.

 

Vajza – (Spektatorit) Me lejen e autorit, do t’ju lexoj një letër që ka ardhur në adresë të shfaqjes sonë.

 

(Lexon) Të nderuar,

Nga solidariteti i shumë njerëzve, të cilët nuk pajtohen me vendosjen time në këtë histori, duhet të kuptoni se nuk më keni goditur mua, por të gjithë komunitetin e sipërpërmendur. Ky komunitet, duhet të paraqitet ashtu si e ëndërron veten dhe jo me një dramë personale – buzë një semafori.

Ky solidaritet më nxiti të marr penën e të shkruaj, sepse, në të vërtetë, unë nuk jam nga ato që reagon lehtësisht. Mund të sillesha sikur kjo nuk është historia ime, dhe kaq. Në fakt, gjithçka që thoni, është e vërtetë –  kuptohet, përveç semaforit.

Ngaqë jetojmë në një qytet, unë e shoh shpesh moldaven (po e quaj kështu, megjithëse e di edhe emrin e saj të vërtetë), por nuk më vjen ndërmend ndonjë semafor. Për këtë nuk mund të merrni dëshmi nga ana e saj, sepse ajo, afërmendsh, nuk më njeh. Nga ana tjetër, ajo nuk vishet kështu, siç e keni paraqitur ju, por le të mos hapim kaq shumë debate.

Bota e teatrit (në fakt, unë shikoj filma) më ka mësuar kaq gjë: ta bësh ashtu siç është në të vërtetë, ky është realitet. Nëse shpikën fjali e gjëra, atëherë kemi të bëjmë me gënjeshtra. Pa semafor – kjo është historia ime. Me semafor – kjo nuk është historia ime.

Thellë – thellë, kjo është historia ime, po ta luaj unë vetë.

Mos pretendoni se këtë ndjesi ma zgjuat ju: këtë e kam bindje.

Më poshtë po kërkoj ndihmë nga njerëz që mendojnë si unë. Duke marrë parasysh se çfarë shkruajnë shikuesit në internet, si dhe çfarë kam mundur të lexoj unë për teatrin, dua t’ju them se:

Ju nuk mund të tipizoni diçka që është kaq pranë jush, ndoshta pranë formimit tuaj – gjithë bota është e mbushur me këto.

Apo: Nuk mund t’i jepen shuplaka të tilla spektatorit.

Ndoshta kjo letër ju duket pa kuptim, por mua, gjithsesi, më duhet ta mbyll atë, sepse semafori po ma kujton se posta ndodhet në anën tjetër të rrugës.

 

Vajza shikon semaforin për pak çaste.

 

Vajza – Miku im, erdhi çasti që edhe unë të çlirohem nga ju.

 

Bën një reverancë dhe largohet.

 

Po më afrohen policët… Nuk ka arsye që ata të vdesin së bashku me mua…

 

Vdekje? Askush nuk po vdes.

 

Unë vetë po vras dikë…

 

Dikë brenda vetes… Personin që lëshonte atë zë… Personi që isha unë njëherë… Po e bëj me të vërtetë…

 

Del.


RELATED POST

COMMENTS ARE OFF THIS POST